Szanowni Państwo,
Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Oddział Warszawski Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza zapraszają na 243. Wieczór na Harendzie poświęcony pracy nad „Dziełami zebranymi” i „Listami zebranymi” Elizy Orzeszkowej.
Jak wygląda od kuchni praca nad naukową edycją dzieł dziewiętnastowiecznej pisarki? Co właściwie robi edytor, kiedy ma przed sobą różne przekazy tekstu, nie zawsze kompletne źródła i setki dokumentów archiwalnych? Jak podejmuje decyzję, który tekst uznać za podstawę wydania? I czego można dowiedzieć się o pisarce, zaglądając nie tylko do jej utworów, lecz także do zachowanej korespondencji?
Podczas spotkania zajrzymy za kulisy projektu edycji „Dzieł zebranych” Elizy Orzeszkowej, realizowanego przez zespół badaczek i badaczy związanych m.in. z Instytutem Badań Literackich PAN, Uniwersytetem Warszawskim, Uniwersytetem Wrocławskim, Uniwersytetem Opolskim i Katolickim Uniwersytetem Lubelskim w ramach grantu Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki. Porozmawiamy o założeniach projektu, jego dotychczasowych rezultatach oraz o tym, jak w ciągu ostatnich dekad zmieniało się edytorstwo naukowe literatury XIX wieku.
Szczególną uwagę poświęcimy pracy nad powieściami Orzeszkowej, przede wszystkim „Panem Grabą” – zachowanym przekazom, podstawie wydania i decyzjom, przed którymi staje edytor. Pokażemy również wydane już tomy „Dzieł zebranych” i uchylimy rąbka tajemnicy dotyczącej ich przyszłej dostępności w przestrzeni cyfrowej.
Sięgniemy także do niezwykle bogatego Archiwum Elizy Orzeszkowej przechowywanego w Instytucie Badań Literackich PAN – zbioru dokumentów, nad którym przez lata pracował Edmund Jankowski i w którym wciąż znajdują się materiały czekające na opracowanie. Zajrzymy do korespondencji pisarki, w tym listów redaktorów warszawskich czasopism, oraz do śladów, jakie pozwalają spojrzeć na Orzeszkową nie tylko jako na pisarkę i uczestniczkę życia literackiego, lecz także jako człowieka – z jego relacjami, emocjami i codziennością.
W spotkaniu udział wezmą:
AGNIESZKA BĄBEL – dr, adiunkt w Instytucie Badań Literackich PAN, historyk literatury, edytor. Uczestniczka projektów dotyczących m.in. literatury konfederacji barskiej, pism wszystkich Bolesława Prusa oraz „Dzieł zebranych” i „Listów zebranych” Elizy Orzeszkowej. Autorka książek „Muza z warząchwią. Uwagi o literaturze i kulinariach” oraz „Skandal, gafa, prowokacja. Obraz normy obyczajowej i jej naruszania w polskiej powieści drugiej połowy XIX wieku”. Sekretarz redakcji rocznika „Napis”. Obecnie pracuje nad edycją listów Marii Trębickiej i Felicjana Faleńskiego.
AGATA GRABOWSKA-KUNICZUK – dr, adiunkt w Instytucie Badań Literackich PAN w Warszawie; historyk literatury, edytor tekstów dawnych. Uczestniczka prac nad „Literaturą konfederacji barskiej”, „Pismami wszystkimi” Bolesława Prusa oraz „Dziełami zebranymi” i „Listami zebranymi” Elizy Orzeszkowej. Zastępca redaktora naczelnego rocznika naukowego „Napis. Pismo poświęcone literaturze okolicznościowej i użytkowej”. Jej zainteresowania obejmują twórczość Bolesława Prusa, biografistykę, literaturę dokumentu osobistego i edytorstwo naukowe.
JOANNA LEKAN-MRZEWKA – dr, historyk literatury, edytor, adiunkt w Katedrze Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski KUL. Zajmuje się polskim życiem literacko-kulturalnym drugiej połowy XIX wieku, epistolografią dziewiętnastowieczną oraz literaturą tego okresu w perspektywie edytorskiej. Bada również działalność lwowskiej fundacji wydawniczo-oświatowej „Macierz Polska”. Autorka monografii „Kresowiec z urodzenia – warszawiak z wyboru. Adam Pług w życiu literackim Warszawy drugiej połowy XIX wieku”.
Prowadzenie:
KAROL JAWORSKI – absolwent filologii polskiej na UKSW, współpracownik Instytutu Badań Literackich PAN. Od 2010 roku kurator literacki w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie, pomysłodawca i uczestnik licznych projektów literackich i naukowych. W latach 2010–2018 sekretarz redakcji i redaktor „Wieku XIX. Rocznika Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza”. Od 2019 roku członek zespołu opracowującego „Dzieła zebrane” i „Listy zebrane” Elizy Orzeszkowej. Autor książki „Poetycka wyobraźnia dendrologiczna Jana Kasprowicza”.
???? 27 września 2026 r., godz. 17.30
???? Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie, Zakopane
Transmisja online na Facebooku Muzeum:
https://www.facebook.com/profile.php?id=100057162112349
kanale Kultura Podhala:
https://vimeo.com/kulturapodhala
oraz Facebooku Warszawskiego Oddziału Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza:
https://www.facebook.com/profile.php?id=100079675301772
- Wieczór na Harendzie towarzyszy ogólnopolskiej konferencji naukowej „Ślad po mnie czyż tu zostanie?”. W stulecie śmierci Jana Kasprowicza, organizowanej w dniach 24–27 września 2026 roku w Muzeum Jana Kasprowicza na Harendzie przez Stowarzyszenie Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza oraz Oddział Warszawski Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.
Konferencja odbywa się pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Narodowego Centrum Kultury, Burmistrza Zakopanego oraz Wicemarszałka Województwa Małopolskiego.
Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Dofinansowano ze środków Urzędu Miasta Zakopane.